Έξυπνη αστυνόμευση ή έξυπνο μάρκετινγκ; Η απάντηση κρύβεται στη λεπτομέρεια και η λεπτομέρεια, συνήθως, αλλάζει τα πάντα. Δείτε τι συνέβη…
Προχθές ξεμερώματα, από τις 22:00 έως τις 06:00, ένα ειδικά εξοπλισμένο περιπολικό της Ελληνικής Αστυνομίας σάρωνε τους δρόμους της Φυλής Αττικής. Ο αστυνομικός και αντιδήμαρχος Ελευσίνας Γιάννης Ζυμάλης, μαζί με συναδέλφους αξιωματικούς, πραγματοποίησε συντονισμένους ελέγχους σε κομβικά σημεία της περιοχής, με αποτέλεσμα 42 ελέγχους πολιτών, 31 ελέγχους οχημάτων, 11 προσαγωγές και 2 συλλήψεις για οπλοκατοχή, ναρκωτικά και διατάραξη κοινής ησυχίας. Διαπιστώθηκαν επίσης 8 παραβάσεις του ΚΟΚ, κατασχέθηκε ηχητικός εξοπλισμός υψηλής ισχύος και ναρκωτικές ουσίες.
Ο αριθμός των αποτελεσμάτων ήταν εντυπωσιακός. Σύντομα ακολούθησαν δημοσιεύματα που παρουσίαζαν το όχημα που χρησιμοποιήθηκε σε αυτή την επιχείρηση ως το «πιο έξυπνο περιπολικό της ΕΛ.ΑΣ.», ένα τεχνολογικό θαύμα που «σαρώνει τους δρόμους» και «συνεργάζεται με drones». Η πραγματικότητα είναι ταυτόχρονα πιο ταπεινή και πιο ενδιαφέρουσα.
Τι είναι πράγματι το «Ειδικό Όχημα Φυλής»
Το αποκαλούμενο «Ειδικό Όχημα Φυλής» δεν είναι κάποιο φουτουριστικό αυτόνομο σύστημα τύπου AI super-car. Πρόκειται για ένα συμβατικό υπηρεσιακό όχημα της ΕΛ.ΑΣ. που λειτουργεί ως κινητό κέντρο ελέγχου, εξοπλισμένο με φορητές συσκευές – tablets και smartphones – συνδεδεμένες σε πραγματικό χρόνο με τις βάσεις δεδομένων της αστυνομίας και της Interpol. Τα πληρώματά του μπορούν να σαρώνουν πινακίδες κυκλοφορίας και έγγραφα επί τόπου, να διαπιστώνουν άμεσα αν ένα όχημα είναι κλεμμένο ή ανασφάλιστο και να επιβεβαιώνουν τη γνησιότητα των πινακίδων. Σε ορισμένες επιχειρήσεις χρησιμοποιεί και drones με θερμικές κάμερες, η εικόνα των οποίων μεταδίδεται στις οθόνες του οχήματος, επιτρέποντας τον συντονισμό ελέγχων ακόμα και τις νύχτες. Είναι, με άλλα λόγια, ένα καλά εξοπλισμένο εργαλείο για τις ανάγκες ενός σύγχρονου αστυνομικού ελέγχου — όχι κάτι εκτός πραγματικότητας.
Το ευρύτερο πλαίσιο: Τι υπάρχει ήδη στους ελληνικούς δρόμους
Πίσω από αυτό το περιπολικό υπάρχει ένα ευρύτερο οικοσύστημα τεχνολογικών υποδομών που η ΕΛ.ΑΣ. έχει αναπτύξει σταδιακά τα τελευταία χρόνια. Συστήματα αυτόματης αναγνώρισης πινακίδων λειτουργούν σε διάφορα σημεία της Αττικής. Οι μονάδες ΔΙΑΣ αναπτύχθηκαν τελευταία με ενσωματωμένες κάμερες σε στολές σε συγκεκριμένες περιοχές. Νέες κάμερες τύπου AI καταγράφουν παραβάσεις σε πραγματικό χρόνο σε κομβικές αρτηρίες, ενώ η αστυνομία συνεργάζεται με drones σε στοχευμένες επιχειρήσεις. Ψηφιακές βεβαιώσεις παραβάσεων εκδίδονται πλέον αυτόματα.
Το ακριβό πρόγραμμα που «παγώνει» λόγω νόμου
Εδώ, όμως, η εικόνα γίνεται πιο σύνθετη. Το επίσημο πρόγραμμα «Έξυπνη Αστυνόμευση» — το φιλόδοξο Smart Policing της ΕΛ.ΑΣ. — βρίσκεται σε νομικό αδιέξοδο. Το 2019 η ΕΛ.ΑΣ. υπέγραψε σύμβαση με την Intracom Telecom αξίας 4 εκατομμυρίων ευρώ, χρηματοδοτούμενη κατά 75% από ευρωπαϊκούς πόρους, για την προμήθεια 1.000 έξυπνων φορητών συσκευών με δυνατότητες βιομετρικής ταυτοποίησης — αναγνώριση προσώπου, δακτυλικά αποτυπώματα, σάρωση εγγράφων και πινακίδων.
Έξι χρόνια μετά την υπογραφή της σύμβασης και αφού δαπανήθηκαν περίπου 4 εκατομμύρια ευρώ, το σύστημα δεν χρησιμοποιείται, παραμένει σε αδράνεια και δεν μπορεί να τεθεί σε παραγωγική λειτουργία χωρίς να παραβιαστεί ο νόμος. Με την Απόφαση 45/2025 της 17ης Ιουνίου 2025, η Αρχή Προστασίας Δεδομένων Προσωπικού Χαρακτήρα εξέτασε το έργο και έκρινε παράνομη την επεξεργασία βιομετρικών δεδομένων από τις φορητές συσκευές για ταυτοποίηση πολιτών, λόγω έλλειψης ειδικής νομικής βάσης. Το πρόγραμμα μπορεί να «επιστρέψει» μόνο αν ψηφιστεί ειδική ρύθμιση που να καλύπτει τις απαιτήσεις του ν. 4624/2019 για επεξεργασία βιομετρικών δεδομένων από αρμόδιες αρχές, με ρητές διασφαλίσεις.
Σημαντική διευκρίνιση: η απόφαση της ΑΠΔΠΧ αφορά αποκλειστικά τη βιομετρική ταυτοποίηση μέσω φορητών συσκευών. Δεν επηρεάζει τα πρόστιμα από κάμερες τροχαίας, καθώς αυτά αποτελούν διαφορετικό σύστημα με άλλο νομικό πλαίσιο και σκοπό.
Το «έξυπνο» περιπολικό χωρίς τον μύθο
Η εικόνα που διαμορφώνεται, συνεπώς, είναι διαφορετική από αυτήν που παρουσιάστηκε επικοινωνιακά. Δεν κυκλοφορεί στους ελληνικούς δρόμους κάποιο υπερ-τεχνολογικό AI super-car. Αυτό που υπάρχει είναι ένα συμβατικό περιπολικό, εξοπλισμένο με φορητές συσκευές online διασύνδεσης και δυνατότητας σάρωσης πινακίδων, που σε ορισμένες επιχειρήσεις συντονίζεται με drones. Οι πιλοτικές λειτουργίες Smart Policing περιορίζονται σε ό,τι επιτρέπει το ισχύον νομικό πλαίσιο, αφήνοντας σε αδράνεια τις βιομετρικές δυνατότητες που είχαν προβλεφθεί αρχικά.
Το παράδειγμα του Smart Policing αναδεικνύει μια πάγια αδυναμία στον ελληνικό δημόσιο τομέα: η τεχνολογία αγοράζεται πριν ο νομοθέτης καθορίσει πώς θα χρησιμοποιηθεί νόμιμα. Το αποτέλεσμα: 4 εκατομμύρια ευρώ δαπανημένα σε συσκευές που παραμένουν κλειδωμένες σε αποθήκη, ενώ τα πληρώματα των περιπολικών δουλεύουν με ό,τι ο νόμος επιτρέπει ήδη σήμερα.
ΕΙΔΗΣΕΙΣ ΣΗΜΕΡΑ
Η Τουρκία παρουσίασε τον υπερπύραυλο και απειλεί τους πάντες…
Πάρτο σήμερα με μισή τιμή και όλα πληρωμένα
Η Ελλάδα παράγει περισσότερα επιθετικά Drones από το Ιράν
