Η ηλικία του πατέρα «δυναμιτίζει» την επιτυχία της εξωσωματικής γονιμοποίησης

*Γράφει ο κ. Κωνσταντίνος Δημητρούλης, Μαιευτήρας Χειρουργός Γυναικολόγος και Ειδικός Ιατρός Υποβοηθούμενης Αναπαραγωγής

Μια νέα διεθνής μελέτη, που παρουσιάστηκε στο 41ο Ετήσιο Συνέδριο της Ευρωπαϊκής Εταιρείας Ανθρώπινης Αναπαραγωγής και Εμβρυολογίας (ESHRE), αποκαλύπτει ότι οι κύκλοι εξωσωματικής γονιμοποίησης στους οποίους ο άνδρας είναι άνω των 45 ετών συνοδεύονται από σημαντικά αυξημένο κίνδυνο αποβολής και χαμηλότερα ποσοστά ζώντων γεννήσεων – ακόμη και όταν χρησιμοποιούνται ωάρια από νεαρές δότριες.

Απομονώνοντας την επίδραση μόνο της ηλικίας του πατέρα, μέσω της αποκλειστικής χρήσης ωαρίων από νεαρές δότριες, η μελέτη παρέχει ισχυρές ενδείξεις ότι η ηλικία του άνδρα παίζει καθοριστικό ρόλο στην αναπαραγωγική επιτυχία, αμφισβητώντας τη συνηθισμένη αντίληψη ότι η ηλικία του σπέρματος έχει μικρή σημασία μετά τη γονιμοποίηση.

Η αναδρομική μελέτη ανέλυσε 1.712 κύκλους με ωάρια νεαρών δοτριών, που πραγματοποιήθηκαν σε κέντρα εξωσωματικής γονιμοποίησης στην Ιταλία και την Ισπανία. Όλοι οι κύκλοι χρησιμοποίησαν φρέσκα ωάρια δοτριών (μέση ηλικία δοτριών 26,1 έτη) και σπέρμα από τους άνδρες συντρόφους. Οι γυναίκες λήπτριες είχαν μέση ηλικία 43,3 έτη.

Οι συμμετέχοντες χωρίστηκαν σε δύο ομάδες:

  • άνδρες ηλικίας έως 45 ετών και
  • άνδρες άνω των 45 ετών.

Παρ’ ότι τα ποσοστά γονιμοποίησης και η ανάπτυξη των εμβρύων ήταν παρόμοια μεταξύ των δύο ομάδων, παρατηρήθηκαν σημαντικές διαφορές στα κλινικά αποτελέσματα. Τα ποσοστά αποβολών ήταν αισθητά υψηλότερα στα ζευγάρια όπου ο άνδρας σύντροφος ήταν άνω των 45 ετών, φτάνοντας το 23,8% έναντι 16,3% στην ομάδα νεότερης πατρικής ηλικίας. Παρομοίως, τα ποσοστά ζώντων γεννήσεων ήταν σημαντικά χαμηλότερα στην ομάδα μεγαλύτερης πατρικής ηλικίας, με 35,1% έναντι 41% στους άνδρες ηλικίας έως 45 ετών.

Σχολιάζοντας τα ευρήματα, η Δρ. Μαρία Κριστίνα Γκουλιέλμο, εμβρυολόγος και συγγραφέας του άρθρου, δήλωσε: «Η ηλικία της μητέρας αποτελούσε πάντα το επίκεντρο της αναπαραγωγικής ιατρικής, όμως τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι και η ηλικία του άνδρα συντρόφου διαδραματίζει κρίσιμο ρόλο. Ακόμη και όταν χρησιμοποιούνται ωάρια από νέες και υγιείς δότριες παρατηρήσαμε χειρότερα αποτελέσματα στους άνδρες άνω των 45 ετών».

Εξηγώντας τους πιθανούς βιολογικούς μηχανισμούς, η Δρ. Γκουλιέλμο ανέφερε: «Καθώς οι άνδρες μεγαλώνουν, τα λάθη στην αντιγραφή του DNA των αναπαραγωγικών τους κυττάρων πληθαίνουν. Αυτό οδηγεί σε γενετικές μεταλλάξεις και υψηλότερα ποσοστά ανευπλοειδίας, δηλαδή μη φυσιολογικό αριθμό χρωμοσωμάτων στο σπέρμα. Η προχωρημένη πατρική ηλικία συνδέεται επίσης με αυξημένο κατακερματισμό του DNA του σπέρματος. Όλοι αυτοί οι παράγοντες μπορούν να διαταράξουν την ανάπτυξη του εμβρύου και να οδηγήσουν σε αποβολή».

Τα ευρήματα της συγκεκριμένης έρευνας, υπογραμμίζουν την ανάγκη οι μονάδες γονιμότητας να διασφαλίζουν ότι οι άνδρες ασθενείς ενημερώνονται πλήρως για το πώς η αυξανόμενη πατρική ηλικία μπορεί να επηρεάσει τη γονιμότητα, την επιτυχία της εγκυμοσύνης και τον κίνδυνο αποβολής. Τα ευρήματα που παρουσιάζονται θα πρέπει να λαμβάνονται σοβαρά υπόψη κατά τη συμβουλευτική ενημέρωση ζευγαριών στα οποία ο άνδρας σύντροφος είναι άνω των 45 ετών και επιπλέον κατά τη γνώμη μας σε νεαρότερης ηλικίας άνδρες αλλά και ζευγάρια που προτίθενται να μεταθέσουν για το μέλλον την τεκνοποίηση.

Οι νεαρές γυναίκες ενημερώνονται με αυξανόμενο ρυθμό σήμερα για τα οφέλη της κατάψυξης των ωαρίων τους, όσο ακόμα βρίσκονται σε νεαρή αναπαραγωγική ηλικία. Καθώς υπάρχουν ολοένα και περισσότερα στοιχεία που συνδέουν την προχωρημένη πατρική ηλικία με αυξημένο κίνδυνο νευροαναπτυξιακών διαταραχών στα παιδιά, θα πρέπει, ομοίως, και οι νέοι άνδρες να ενημερώνονται από ιατρούς και βιολόγους της αναπαραγωγής για τα οφέλη της κατάψυξης σπέρματος σε νεαρή σχετικά ηλικία, προκειμένου να χρησιμοποιηθεί όταν είναι έτοιμοι να αποκτήσουν οικογένεια.

Η νέα μελέτη έρχεται να ανατρέψει την αντίληψη ότι το βιολογικό ρολόι αφορά μόνο στις γυναίκες. Η αναπαραγωγική υγεία είναι ευθύνη και των δύο φύλων και η φροντίδα της πρέπει να ξεκινά από νεαρή ηλικία, καθώς οι επιλογές και οι συνήθειες ζωής των ανδρών σήμερα μπορούν να επηρεάσουν τις πιθανότητες τεκνοποίησης πολλά χρόνια αργότερα.

Διαβάστε επίσης

Οι «αόρατοι εχθροί» της ανδρικής γονιμότητας – Απειλούν την ποιότητα του σπέρματος

Έμβρυο καταγράφεται για πρώτη φορά να εμφυτεύεται στη μήτρα σε πραγματικό χρόνο – Δείτε βίντεο

«Ήμουν η πρώτη Ελληνίδα που απέκτησα παιδί με εξωσωματική» – 4 μοναδικές ιστορίες για τη μητρότητα