Η ανάγκη να προστατευθεί ο φυσικός πλούτος της Αιτωλοακαρνανίας χωρίς να αποκλειστεί η ανάπτυξη των Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας αποτελεί το βασικό μήνυμα της γνωμοδότησης που ενέκρινε το Περιφερειακό Συμβούλιο Δυτικής Ελλάδας για τη Στρατηγική Μελέτη Περιβαλλοντικών Επιπτώσεων (ΣΜΠΕ) του νέου Ειδικού Χωροταξικού Πλαισίου για τις ΑΠΕ. Η απόφαση, που ελήφθη στις 24 Ιουνίου 2026, αποτυπώνει τις ιδιαίτερες ανησυχίες της Περιφέρειας για περιοχές όπως η Αιτωλοακαρνανία, όπου συνυπάρχουν μεγάλης αξίας οικοσυστήματα και έντονο επενδυτικό ενδιαφέρον για ενεργειακά έργα. Η εισήγηση αναγνωρίζει ότι το νέο χωροταξικό επιχειρεί να εκσυγχρονίσει το πλαίσιο του 2008, ενσωματώνοντας τις ευρωπαϊκές πολιτικές για την ενεργειακή μετάβαση. Παράλληλα όμως τονίζει ότι η Δυτική Ελλάδα και ιδιαίτερα η Αιτωλοακαρνανία διαθέτουν εκτεταμένες περιοχές Natura, σημαντικούς υγροτόπους, ορεινά οικοσυστήματα και μεταναστευτικούς διαδρόμους πτηνών, γεγονός που απαιτεί αυστηρότερους κανόνες χωροθέτησης. Τα βουνά στο επίκεντρο Ιδιαίτερη αναφορά γίνεται στα Ακαρνανικά Όρη, το Παναιτωλικό και την Ορεινή Ναυπακτία, όπου, σύμφωνα με τη γνωμοδότηση, συναντώνται δύο αντικρουόμενες πραγματικότητες: από τη μία πλευρά το υψηλό αιολικό δυναμικό και από την άλλη η υψηλή οικολογική αξία των περιοχών. Η Περιφέρεια επισημαίνει ότι στα συγκεκριμένα βουνά υπάρχει έντονο ενδιαφέρον για εγκατάσταση αιολικών πάρκων, όμως παράλληλα αποτελούν περιοχές προστασίας σημαντικών ειδών, όπως ο χρυσαετός, ο σπιζαετός και το όρνιο. Για τον λόγο αυτό ζητεί να υπάρξουν σαφέστερα κριτήρια για την αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων των έργων και να μην παραμένουν όλα στην κρίση της περιβαλλοντικής αδειοδότησης. Ανησυχία για τις περιοχές Natura Ένα από τα βασικά σημεία της γνωμοδότησης αφορά το καθεστώς προστασίας των περιοχών Natura 2000. Η Περιφέρεια σημειώνει ότι στην Αιτωλοακαρνανία δεν έχουν ακόμη ολοκληρωθεί παντού οι Ειδικές Περιβαλλοντικές Μελέτες και τα Προεδρικά Διατάγματα που θα καθορίσουν με σαφήνεια τις χρήσεις γης. Ως αποτέλεσμα, υπάρχει κίνδυνος διαφορετικών ερμηνειών κατά την αδειοδότηση έργων ΑΠΕ, γεγονός που μπορεί να οδηγήσει τόσο σε περιβαλλοντικές συγκρούσεις όσο και σε διοικητικές καθυστερήσεις. Ο Αχελώος και ο Εύηνος στις επισημάνσεις της Περιφέρειας Ιδιαίτερη βαρύτητα αποδίδεται και στα μικρά υδροηλεκτρικά έργα. Η γνωμοδότηση αναφέρει ότι οι λεκάνες απορροής του Αχελώου και του Εύηνου, καθώς και τα ορεινά υδατικά συστήματα της Αιτωλοακαρνανίας, αποτελούν οικοσυστήματα μεγάλης περιβαλλοντικής αξίας. Η Περιφέρεια ζητά να αξιολογούνται αυστηρά οι σωρευτικές επιπτώσεις από πολλαπλές εγκαταστάσεις και να διασφαλίζεται η οικολογική παροχή των ποταμών. Παράλληλα, επισημαίνεται ότι το νέο χωροταξικό δεν προβλέπει ανώτατο αριθμό μικρών υδροηλεκτρικών έργων ούτε όριο εκμετάλλευσης ανά λεκάνη απορροής, κάτι που χαρακτηρίζεται ιδιαίτερα κρίσιμο για τον Αχελώο, τον Εύηνο και τα ορεινά υδατικά συστήματα της Αιτωλοακαρνανίας, όπου θα μπορούσε να δημιουργηθεί υπερσυγκέντρωση έργων χωρίς προκαθορισμένα όρια. Αυστηρότεροι κανόνες για τα μεγάλα έργα αποθήκευσης ενέργεια Στη γνωμοδότησή της, η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας αντιμετωπίζει την αντλησιοταμίευση ως κρίσιμη τεχνολογία για την ενεργειακή μετάβαση, επισημαίνοντας όμως ότι η ανάπτυξή της πρέπει να γίνει με αυστηρούς περιβαλλοντικούς όρους και σαφή χωροταξικά κριτήρια. Η γνωμοδότηση αναγνωρίζει ότι η αντλησιοταμίευση αποτελεί σήμερα την κυρίαρχη τεχνολογία αποθήκευσης ηλεκτρικής ενέργειας, καθώς επιτρέπει την αποθήκευση της πλεονάζουσας παραγωγής από ΑΠΕ και τη διοχέτευσή της στο σύστημα όταν αυξάνεται η ζήτηση. Για τον λόγο αυτό θεωρείται απαραίτητη για την ευστάθεια του ηλεκτρικού δικτύου και την περαιτέρω διείσδυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας. Ωστόσο, η Περιφέρεια τονίζει ότι η χωροθέτηση τέτοιων έργων δεν μπορεί να γίνεται χωρίς σαφείς περιορισμούς. Το νέο χωροταξικό προβλέπει ότι εγκαταστάσεις αποθήκευσης δεν μπορούν να αναπτυχθούν σε περιοχές ιδιαίτερης περιβαλλοντικής ή πολιτιστικής αξίας, όπως ζώνες απόλυτης προστασίας της φύσης, περιοχές Natura με αυστηρό καθεστώς προστασίας, υγρότοποι Ramsar, πυρήνες εθνικών δρυμών, αισθητικά δάση, μνημεία της φύσης και αρχαιολογικές ζώνες Α. Για την Αιτωλοακαρνανία, οι επισημάνσεις αυτές αποκτούν ιδιαίτερη σημασία, καθώς η περιοχή συνδυάζει μεγάλα υδάτινα αποθέματα, εκτεταμένα ορεινά συγκροτήματα και προστατευόμενα οικοσυστήματα. Η Περιφέρεια θεωρεί ότι η ανάπτυξη έργων αντλησιοταμίευσης θα πρέπει να αξιολογείται όχι μόνο με βάση την ενεργειακή τους χρησιμότητα αλλά και σε σχέση με τις σωρευτικές επιπτώσεις που μπορεί να έχουν στα ποτάμια οικοσυστήματα, στη βιοποικιλότητα και στο τοπίο. Παράλληλα, η γνωμοδότηση ασκεί κριτική στο νέο Ειδικό Χωροταξικό επειδή δεν καθορίζει με σαφήνεια τη φέρουσα ικανότητα των περιοχών ούτε προβλέπει συγκεκριμένη μεθοδολογία για την αξιολόγηση των σωρευτικών επιπτώσεων από μεγάλα έργα αποθήκευσης και υδροηλεκτρικών εγκαταστάσεων. Κατά την Περιφέρεια, η απουσία αυτών των εργαλείων μεταφέρει το βάρος των αποφάσεων στην περιβαλλοντική αδειοδότηση, δημιουργώντας ανασφάλεια τόσο για τις τοπικές κοινωνίες όσο και για τους επενδυτές. Η ανησυχία είναι ακόμη μεγαλύτερη στην περίπτωση του Αχελώου, όπου ήδη λειτουργούν μεγάλα υδροηλεκτρικά έργα και υπάρχει ενδιαφέρον για νέες ενεργειακές υποδομές. Η Περιφέρεια επισημαίνει ότι δεν προβλέπεται ανώτατο όριο αξιοποίησης των υδατικών λεκανών ούτε μηχανισμός που να αποτρέπει τη συσσώρευση έργων στην ίδια περιοχή, στοιχείο που θεωρεί ιδιαίτερα κρίσιμο για τα υδατικά συστήματα της Αιτωλοακαρνανίας. Το μήνυμα της γνωμοδότησης είναι σαφές: η Περιφέρεια δεν απορρίπτει την αντλησιοταμίευση. Αντίθετα, αναγνωρίζει τον στρατηγικό της ρόλο στο νέο ενεργειακό μοντέλο της χώρας. Ζητά όμως η ανάπτυξή της στην Αιτωλοακαρνανία να συνοδεύεται από σαφή χωροταξικά όρια, αυστηρή προστασία των ευαίσθητων οικοσυστημάτων και ολοκληρωμένη αξιολόγηση των περιβαλλοντικών επιπτώσεων, ώστε η ενεργειακή μετάβαση να συμβαδίσει με τη διατήρηση του φυσικού πλούτου της περιοχής. Ζητείται μεγαλύτερη ασφάλεια δικαίου Η Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας δεν απορρίπτει το νέο χωροταξικό. Αντίθετα, αναγνωρίζει ότι αποτελεί σημαντική αναβάθμιση σε σχέση με το πλαίσιο του 2008. Ωστόσο, υπογραμμίζει ότι για περιοχές όπως η Αιτωλοακαρνανία απαιτούνται σαφέστεροι κανόνες, συγκεκριμένη μεθοδολογία αξιολόγησης των σωρευτικών επιπτώσεων, ξεκάθαρη σχέση με το καθεστώς προστασίας των περιοχών Natura και καλύτερος καθορισμός της φέρουσας ικανότητας των οικοσυστημάτων. Διαφορετικά, όπως επισημαίνεται, ο μεγαλύτερος όγκος των κρίσιμων αποφάσεων θα συνεχίσει να μεταφέρεται στο στάδιο της περιβαλλοντικής αδειοδότησης, δημιουργώντας ανασφάλεια τόσο για τις τοπικές κοινωνίες όσο και για τους επενδυτές.
