
Την Δευτέρα 8 Ιουνίου εορτάσθηκε η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος στο Αγγελόκαστρο, αλλά τελικά αυτό ήταν μια ωραία αφορμή… Ο Γιάννης Θεοδώρου είχε την επιμέλεια δράσης σε συνεργασία με την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας και μοιράζεται κάποιες παραπάνω λεπτομέρειες μιας και πρόκειται για μια πρωτοποριακή και βιωματική δράση. Αναλυτικά: Αποφασίσαμε με τα παιδιά να ξεκινήσουμε την ιστορία μας από το παρελθόν… δηλαδή πριν από περίπου 13,8 δισεκατομμύρια χρόνια, όταν συνέβη το Big Bang και σηματοδότησε την αρχή του χώρου, του χρόνου και της ύλης. Η οργάνωση τους σύμπαντος σε άστρα, γαλαξίες, πλανήτες και ηλιακά συστήματα έγινε σε λίγα… δισεκατομμύρια χρόνια και κάποια στιγμή σε ένα μικρό πλανήτη, δημιουργήθηκε η ζωή. Η φύση και συγκεκριμένα το έδαφος, τα δέντρα, το νερό αποτελούν ένα τόσο διαφορετικό αλλά ικανό δίκτυο που φιλοξενεί ζωντανούς οργανισμούς σε αρμονία. Τίποτα δεν μπορεί να επιβιώσει χωρίς το άλλο. Όταν διασπαστεί ένας κρίκος, το σύστημα διαταράσσεται, επηρεάζεται και υπολειτουργεί. Αυτό το οικοσύστημα είναι το παλαιότερο και το πιο έξυπνο δίκτυο που υπάρχει. Και αν παρατηρήσατε, ο άνθρωπος δεν υπάρχει ακόμα.. άρα έλειπε από αυτήν την πρώτη μορφή δικτύου. Τελικά δεν είναι υπεύθυνος για όλα, ίσως ευτυχώς … Και όταν εμφανίστηκε μην νομίζετε ότι κυριάρχησε στην φύση. Ούτε δυνατός ήταν, ούτε γρήγορος, ούτε έξυπνος. Του πήρε κάτι εκατομμύρια χρόνια για να ανακαλύψει την φωτιά, κάτι εκατοντάδες χιλιάδες χρόνια για να αρχίσει να μιλάει σωστά, και άλλα τόσα για να αρχίσει να τραβάει κάτι ακαταλαβίστικες γραμμές σε κάτι σπήλαια και ούτε λόγος για κανονική γραφή ακόμα. Αισθάνθηκε μικρός μπροστά στην φύση και τα φαινόμενα, τα προσέγγισε με δέος και μετά με σεβασμό. Κάποια στιγμή άρχισε να κυριαρχεί και ξέχασε το περιβάλλον μέσα στο οποίο εξελίχθηκε. Έγινε μια επανάσταση, που την βάπτισε βιομηχανική, και ήρθαν οι μηχανές και μαζί η ταχύτητα, η ανάγκη για παραγωγή, για μετακίνηση, για ενέργεια και έτσι οι πόλεις μεγάλωσαν και έγιναν «ακατοίκητες», ασχήμυναν, γκρίζαραν και πνίγηκαν στον καπνό και τα δέντρα έτρεξαν έξω στα δάση να γλυτώσουν. Μα δυστυχώς έφτασε και εκεί για να καταστρέψει και μετά πήγε στην θάλασσα και δεν έμεινε τελικά τίποτα ανέγγιχτο. Ευτυχώς που υπήρχαν και υπάρχουν και κάποιοι κανονικοί άνθρωποι που ένιωθαν, φρόντιζαν και σέβονταν το περιβάλλον. Αλλά ήταν λίγοι για να φυσήξουν τόσο δυνατά για να κρυώσουν τον πλανήτη… Ο πλανήτης μας μιλάει, μας στέλνει σήματα, θερμοκρασίες, εικόνες από δορυφόρους, ήχους από τις πόλεις και από τα δάση, αριθμούς, μετρήσεις. Αυτά τα λέμε δεδομένα και είναι πάρα μα πάρα πολλά. Αναρωτηθήκαμε αν θέλαμε να βοηθήσουμε, να αλλάξουμε την περιοχή μας, τι θα άξιζε να παρατηρήσουμε για μία εβδομάδα; Καταλήξαμε στα εξής: σκουπίδια, νερό, πράσινο, θερμοκρασία, μετακίνηση, ήχοι… Για μία εβδομάδα, οργανωμένοι σε μικρές ομάδες, η κάθε μια με τον στόχο της, συλλέξαμε δεδομένα με όλες τις αισθήσεις μας, χωρίς απαραίτητα τέλειες μετρήσεις. Σκεφτήκαμε και αναλύσαμε τα προβλήματα, αναγνωρίσαμε μοτίβα, για να καταλάβουμε τι μας λέει το περιβάλλον. Μετά βγάλαμε συμπεράσματα και προτείναμε λύσεις και στο τέλος ρωτήσαμε και την ΤΝ. Κατάφερε να συσχετίσει την κίνηση στην πόλη με μια βροχερή μέρα; Τους ήχους της πόλης με τις ώρες κοινής ησυχίας; Τα σκουπίδια στον χώρο του σχολείου με το Σαββατοκύριακο; Την χρήση του νερού στο σχολείο με τα μαθήματα ανά ημέρα και τις ώρες Γυμναστικής; Τα παιδιά μπαίνοντας στα παπούτσια της ΤΝ διαπίστωσαν τελικά ότι δεν κάνει και κάτι τόσο φοβερό. Αρκεί να προηγείται η ανθρώπινη σκέψη, η ευθύνη και τα υπόλοιπα έπονται. Δεν είναι και τόσο έξυπνη όσο φανταζόμαστε απλά μας εκπλήσσει γιατί είναι δυνατή… μπορεί να καταναλώσει δεδομένα από όλο τον κόσμο, να τα επεξεργαστεί, να τα αναλύσει και να βγάλει συμπεράσματα. Μπορεί να εντοπίζει πυρκαγιές, να προβλέπει πλημμύρες, να προστατεύει ζώα που κινδυνεύουν όταν της δώσουμε τα σωστά δεδομένα με την βοήθεια της τεχνολογίας. Αρκεί να το θελήσουμε. Με παραδείγματα από τις Σκανδιναβικές χώρες (για την ηχορύπανση και την φωτορύπανση) και τον Ρονάλντο (για να καταλάβουμε ότι η ανθρώπινη ευθύνη και κρίση δεν θα υποκατασταθεί ποτέ) κλείσαμε μια ωραία παρουσίαση και συζήτηση. Δύο αιώνες πριν, με την εφεύρεση της φωτογραφικής μηχανής οι ζωγράφοι, ίσως διαισθανόμενοι την απειλή, έγιναν πιο δημιουργικοί και απάντησαν με ιμπρεσιονισμό. Πόσο δημιουργικοί θα είμαστε στην πρόκληση της ΤΝ;
Η ανάδειξη της φωνής των παιδιών σε ζητήματα περιβάλλοντος και βιωσιμότητας, τα συμπεράσματα και οι προτάσεις τους, η σύνδεση της εκπαίδευσης με το περιβάλλον και την ψηφιακή μετάβαση μπορεί να οδηγήσει στην δημιουργία ενός πλαισίου διαλόγου μεταξύ μαθητών, εκπαιδευτικών και θεσμικών φορέων με αντίστοιχες αφορμές. Η δράση μπορεί να αποτελέσει:
- πιλοτικό παράδειγμα για επέκταση σε περισσότερα σχολεία,
- βάση για επαναλαμβανόμενες μαθητικές παρουσιάσεις με αντίστοιχες αφορμές,
- αφετηρία για περαιτέρω συνεργασία Περιφέρειας – τοπικής κοινωνίας – σχολικής κοινότητας σε θέματα περιβάλλοντος και ψηφιακής παιδείας.
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στο ότι η Τεχνητή Νοημοσύνη παρουσιάζεται ως υποστηρικτικό εργαλείο, με την ανθρώπινη ευθύνη και κρίση να παραμένουν στο επίκεντρο θέτοντας με σαφήνεια τα όρια στην χρήση της τεχνολογίας σε μικρές ηλικίες και όχι μόνο. Ένα μεγάλο ευχαριστώ στους Κώστα, Αναστασία και Λίνο (από την Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας), στους Δημήτρη, Σωτηρία, Λάμπρο και τους υπόλοιπους εκπαιδευτικούς (από το Δημοτικό Σχολείο Αγγελοκάστρου που στήριξαν την δράση με κάθε τρόπο μα πάνω από όλα με τον τρόπο τους) και σε όλους τους γονείς που παρακολούθησαν. Τα παιδιά έφυγαν με ένα πιστοποιητικό για την συμμετοχή στην δράση και ένα αναμνηστικό t-shirt! Μέρος της παρουσίασης είναι διαθέσιμη εδώ (δημόσιος σύνδεσμος): https://www.facebook.com/share/v/1D2onJzvsj/
