Ένα σπουδαίο επίτευγμα κατάφερε ελληνική ερευνητική ομάδα προχωρώντας από την επικύρωση έρευνας σε μεγάλο ζωικό πρότυπο (χοίρους) στην πρώτη εφαρμογή σε ανθρώπους, δηλαδή σε κλινική μελέτη Φάσης Ι.
Η Πειραματική Χειρουργική Μονάδα του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών, με επικεφαλής τον Δρα Μιχάλη Κατσιμπούλα, κτηνίατρο-χειρουργό, Αναπληρωτή Καθηγητή Μεταφραστικής και Προκλινικής Χειρουργικής Έρευνας, σχεδίασε και υλοποίησε ένα ολοκληρωμένο μοντέλο ανακατασκευής της ουροδόχου κύστης σε χοίρους, το οποίο περιλάμβανε λήψη αυτόλογου ιστού, απομόνωση και καλλιέργεια κυττάρων, σύνθετη επανορθωτική χειρουργική επέμβαση και συστηματική μετεγχειρητική παρακολούθηση.
Τα αποτελέσματα έδειξαν ότι όλα τα ζώα ανάρρωσαν επιτυχώς, διατήρησαν φυσιολογική ούρηση και ανέπτυξαν λειτουργικές νεοκύστεις, χωρίς τις επιπλοκές που χαρακτηρίζουν τις συμβατικές τεχνικές ανακατασκευής. Η επιτυχής ολοκλήρωση ενός τόσο σύνθετου πρωτοκόλλου αναδεικνύει τις δυνατότητες της ελληνικής πειραματικής χειρουργικής να υποστηρίξει προηγμένες βιοϊατρικές τεχνολογίες, από το εργαστήριο έως την κλινική εφαρμογή.
Το χειρουργείο στον πρώτο ασθενή
Το εγχείρημα δεν έμεινε στο πειραματικό στάδιο. Η προσπάθεια προχώρησε στο πιο κρίσιμο βήμα κάθε βιοϊατρικής καινοτομίας: την πρώτη εφαρμογή σε ανθρώπους, στο πλαίσιο μιας αυστηρά σχεδιασμένης κλινικής μελέτης Φάσης Ι. Σύμφωνα με όσα αναφέρει ο κ. Κατσιμπούλας στο ygeiamou.gr είναι η πρώτη φορά στη χώρα μας που μια ολοκληρωμένη διαδρομή, από τη σύλληψη και το ζωικό πρότυπο έως την κλινική δοκιμή, επιχειρείται στην Ελλάδα. Πριν από δύο εβδομάδες χειρουργήθηκε ο πρώτος ασθενής σε μεγάλο νοσοκομείο της Αθήνας και αναρρώνει με πολύ καλή μετεγχειρητική κατάσταση.
Βασισμένη στο πρωτόκολλο που ανέπτυξαν οι ερευνητές, η χειρουργική ομάδα τροποποίησε συνηθισμένο χειρουργείο που αφορούσε σε καρκίνο της ουροδόχου κύστης και μεταξύ άλλων εκτύπωσε κύτταρα της ουροδόχου κύστης με την καινοτόμο μέθοδο της βιοεκτύπωσης, η οποία πέρασε από το εργαστήριο σε χειρουργικό τραπέζι. Σε αναμονή για χειρουργείο στο πλαίσιο της κλινικής μελέτης Φάσης Ι βρίσκονται άλλοι έξι ασθενείς.
Όπως εξηγεί ο κ. Κατσιμπούλας, η επιτυχία του εγχειρήματος δεν βασίστηκε μόνο στην καινοτόμο τεχνολογία βιοεκτύπωσης, αλλά και στην ανάπτυξη ενός ιδιαίτερα απαιτητικού χειρουργικού πρωτοκόλλου σε μεγάλο ζωικό πρότυπο.
Ο κτηνίατρος χειρουργός, ερευνητής Β΄. Αναπληρωτής Καθηγητής Μεταφραστικής και Προκλινικής Χειρουργικής Έρευνας, Δρ Μιχάλης Κατσιμπούλας
Πίσω από το επίτευγμα, μάλιστα, υπάρχει μια μακρά παράδοση. Η πειραματική χειρουργική στην Ελλάδα θεμελιώθηκε από τον αείμνηστο καθηγητή Γρηγόριο Σκαλκέα — πρωτοπόρο χειρουργό, ακαδημαϊκό και πρόεδρο της Ακαδημίας Αθηνών, ιδρυτή του πρώτου εργαστηρίου Πειραματικής Χειρουργικής και Χειρουργικής Έρευνας στη χώρα, αλλά και του ίδιου του Ιδρύματος Ιατροβιολογικών Ερευνών της Ακαδημίας Αθηνών. Στη συνέχεια, από τη δεκαετία του 1970, ο καθηγητής Παναγιώτης Καραγιαννάκος, με εμπειρία από το Πανεπιστήμιο της Πολιτείας του Οχάιο (Ohio State), διηύθυνε και ανέδειξε τη Μονάδα Πειραματικής Χειρουργικής, χτίζοντας μια υποδομή και μια τεχνογνωσία που λίγα κέντρα διεθνώς διαθέτουν. Πάνω σε αυτή την παρακαταθήκη στηρίζεται η σημερινή έρευνα.
«Σημαντικό είναι, επίσης, ότι το αποτέλεσμα δεν είναι έργο ενός ανθρώπου, αλλά μιας διεπιστημονικής ομάδας — χειρουργών, βιολόγων, μηχανικών— που συνεργάστηκε σε κάθε στάδιο. Και ακριβώς αυτός ο συνδυασμός κλινικής χειρουργικής εμπειρίας με τεχνολογία αιχμής δίνει στο εγχείρημα διεθνείς προοπτικές: μια πλατφόρμα που, πέρα από την κύστη, θα μπορούσε αύριο να αξιοποιηθεί και σε άλλα όργανα και ιστούς», σημειώνει ο κ. Κατσιμπούλας.
Διαβάστε επίσης
Το παρόν και το μέλλον της Βιοτεχνολογίας στην Ελλάδα
Κλινικές μελέτες: Το διπλό όφελος για τους ασθενείς
Έρευνες ξεκινούν 4 Έλληνες επιστήμονες για νόσο Αλτσχάιμερ και παράλυση – 3 υποσχόμενα φάρμακα
